Palinode · 252a–252b

Plato, Phaedrus · 苏格拉底第二篇演讲 · Stephanus 252a–252b

见面之乐既已尝过,灵魂便再不肯离开:忘了母亲、兄弟、朋友,任家产散尽, 鄙弃从前自矜的礼法体统,甘愿为奴——只为离所渴慕者最近。因为它在这人身上, 找到了自己最大痛苦的唯一医者。这一节正面颠覆了前两篇"恋人是负担"的论调。

1于是,只要由得它hekousa einai,它便绝不肯离开那美者,也不把任何人看得比他更重;

GRὅθεν δὴ ἑκοῦσα εἶναι οὐκ ἀπολείπεται, οὐδέ τινα τοῦ καλοῦ περὶ πλείονος ποιεῖται,

ENTherefore the soul will not, if it can help it, be left alone by the beautiful one, but esteems him above all others,

2母亲mētēr、兄弟、所有朋友,它都忘了个干净lelēstai;家产ousia因无人照管而散尽,它也毫不在意par' ouden tithetai;

GRἀλλὰ μητέρων τε καὶ ἀδελφῶν καὶ ἑταίρων πάντων λέλησται, καὶ οὐσίας δι᾽ ἀμέλειαν ἀπολλυμένης παρ᾽ οὐδὲν τίθεται,

ENforgets for him mother and brothers and all friends, neglects property and cares not for its loss,

词λέλησται · 完成时"已彻底忘却" 与全篇的记忆(μνήμη)主题成反讽:为了忆起天界的"美",灵魂忘掉了此世的一切牵系(亲族、财产、体面)。一种记忆的代价,是另一种遗忘。

3至于种种礼法体统nomima kai euschēmona——它从前还引以为傲ekallōpizeto的——如今一概鄙弃kataphronēsasa:它甘愿为奴douleuein,甘愿睡在任何容它栖身、离所渴慕者最近的地方。

GRνομίμων δὲ καὶ εὐσχημόνων, οἷς πρὸ τοῦ ἐκαλλωπίζετο, πάντων καταφρονήσασα δουλεύειν ἑτοίμη καὶ κοιμᾶσθαι ὅπου ἂν ἐᾷ τις ἐγγυτάτω τοῦ πόθου·

ENand despising all the customs and proprieties in which it formerly took pride, it is ready to be a slave and to sleep wherever it is allowed, as near as possible to the beloved;

双关ἐκαλλωπίζετο "自我妆点、引以为美"——其词根正是 καλλ-(美, kallos)!从前他用"礼法体统"来装点自己的美;如今为了真正的"美",这些装点统统被弃。美让他放弃了"显得美"。

对照甘愿为奴(δουλεύειν)正面推翻了吕西阿斯与苏格拉底前两篇的论点——那里"爱者使人沦为奴隶"是反对爱的理由;翻案演讲里,这奴役是自愿的、是通往神圣的。

4因为它不只敬畏sebesthai这位"美的拥有者",更在他身上找到了自己最大痛苦megistoi ponoi的唯一医者iatros monos。

GRπρὸς γὰρ τῷ σέβεσθαι τὸν τὸ κάλλος ἔχοντα ἰατρὸν ηὕρηκε μόνον τῶν μεγίστων πόνων.

ENfor it not only reveres him who possesses beauty, but finds in him the only healer of its greatest woes.

词ἰατρός · 医者所爱者既是致病者(那"流射"刺得灵魂生疼),又是唯一的医者(唯有再见到他能止痛)。爱在此被写成一种只有病源本身才能医治的病——病与药同体。

释义 (Idea) — 待读时填写

读时可切入:"忘掉亲族、散尽家产、甘愿为奴"——这在前两篇演讲里正是控告爱欲的罪状,翻案演讲却把同样的行为读成神圣。 同样的事实,如何因框架不同而从耻辱变成荣耀? "病源即唯一医者"这个悖论,柏拉图是想说爱无解,还是想说爱必须被引向更高的对象(美本身)才能真正痊愈?